ترامپ و مذاکرات مسقط؛ فشار نظامی، تهدید هستهای و دوگانگی روایتها از مذاکرات
تحولات مربوط به مذاکرات مسقط میان آمریکا و رژیم ایران، همزمان با اظهارات صریح دونالد ترامپ و واکنشهای متناقض مقامات رژیم، بار دیگر شکاف عمیق میان دو طرف و فضای پرتنش حاکم بر این گفتوگوها را آشکار کرده است؛ فضایی که با تهدید نظامی، هشدار هستهای و روایتهای متضاد رسانهای همراه شده است.
دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا شامگاه جمعه با اشاره به مذاکرات مسقط اعلام کرد که گفتوگوها درباره ایران «خیلی خوب» بوده و تأکید کرد که رژیم ایران بهشدت خواهان دستیابی به توافق است، در حالی که همزمان آمریکا فشارهای سیاسی، اقتصادی و نظامی خود را حفظ کرده است.
دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا جمعه شب درباره مذاکرات مسقط گفت: «گفتوگوهای خیلی خوبی در مورد ایران داشتیم، به نظر میرسد ایران خیلی شدید خواهان توافق است، باید ببینیم این توافق چه خواهد بود. فکر میکنم ایران به شدت میخواهد توافق کند، یعنی همان کاری که باید بکند. آنها دفعه قبل تصمیم گرفتند این کار را نکنند. اما حالا احتمالاً نظرشان تغییر کرده است. خواهیم دید توافق چه شکلی میشود؛ قطعاً با دفعه قبل متفاوت خواهد بود».
ترامپ افزود: «ما یک ناوگان جنگی بزرگ دریایی داریم، یک ناوگان عظیم که به سمت آنجا حرکت کرده و خیلی زود میرسد. بنابراین ببینیم کار چطور پیش می رود».
رئیس جمهور آمریکا همچنین گفت: «قرار است اوایل هفته آینده دوباره دیدار کنیم. آنها میخواهند به توافق برسند و باید هم بخواهند به توافق برسند. شما پیامدهای عدم توافق را میدانید؛ پیامدها بسیار جدی است. یک چیز از همان ابتدا روشن است: هیچ سلاح هستهای نمی توانند داشته باشند. اگر ما میتوانستیم این توافق را دو سال پیش انجام دهیم. آنرا انجام داده بودیم، اما آنها حاضر نبودند».
روایت رژیم از مذاکرات؛ انکار گفتوگو فراتر از هستهای
در مقابل، مقامات رژیم ایران تلاش کردند دامنه مذاکرات را محدود جلوه دهند و هرگونه گفتوگو در موضوعات غیرهستهای را رد کنند.
عراقچی جمعه شب در مصاحبه با تلویزیون رژیم در مورد مذاکرات مسقط گفت: «موضوع گفتگوهای ما با آمریکا فقط هستهای است. ما در مورد هیچ موضوع دیگری با آمریکاییها صحبتی نداریم».
عراقچی وزیر خارجه رژیم ـ ۱۷ بهمن ۱۴۰۴
سئوال: «یکی از مهمترین نگرانیهای کشورهای منطقه با وجود حالا ساز و برگی که آمریکا در اطراف منطقه تدارک دیده امنیت در این جغرافیا هست آیا در رابطه با این موضوع هم در گفتگوهای امروز مسائلی مطرح شد یا به اون مرحله نرسید هنوز»
عراقچی: «ببینید موضوع گفتگوهای ما فقط هستهای هست ما در مورد هیچ موضوع دیگری با آمریکاییها صحبتی نداریم البته اینکه گفتگوهای هستهای و حل و فصل مسأله هسته یی باید در یک فضای آرام و بدون تنش و بدون تهدید به خصوص صورت بگیره چرا این نکته ذکر شد و اون اینکه لازمه هر گفتگویی این هست که از تهدید و فشار خودداری بشه و این نکته را امروز هم ما به صراحت مطرح کردیم و انتظار داریم که حتما این رعایت بشه تا بتونه گفتگو ها ادامه پیدا کنه».
فرمان اجرایی ترامپ؛ فشار همزمان با مذاکره
همزمان با این اظهارات، کاخ سفید از تشدید فشارها علیه رژیم ایران خبر داد.
کاخ سفید روز جمعه ۱۷ بهمن گزارش داد: «رئیس جمهور آمریکا دونالد ترامپ فرمان اجرایی جدیدی را برای مقابله با تهدیدهای رژیم ایران و دخالتهای مخرب آن صادر کرد. دونالد ترامپ در این فرمان اجرایی وضعیت اضطراری ملی در رابطه با ایران را باردیگر تمدید کرد».
در فرمان اجرایی ترامپ آمده است: «رژیم ایران به خاطر پیگیری قابلیتهای هستهای، حمایت از تروریسم، توسعه موشکهای بالستیک و بیثباتسازی منطقهای مورد حسابرسی قرار میگیرد. رژیم ایران حامی اصلی تروریسم در جهان است».
فرمان اجرایی ترامپ به آمریکا اجازه میدهد تعرفههای افزوده را بر واردات از هر کشوری که به طور مستقیم یا غیرمستقیم طرف خرید کالا یا خدمات از ایران باشد، اعمال کند.
گزارش آکسیوس؛ تماس مستقیم برخلاف ادعای رژیم
در حالی که مقامات رژیم بر غیرمستقیم بودن مذاکرات تأکید دارند، منابع رسانهای آمریکایی روایت متفاوتی ارائه کردند.
آکسیوس ۱۷بهمن گزارش داد، دو منبع آگاه از گفتگو.های ایران و آمریکا در مسقط گفتند در جریان این مذاکرات، ویتکاف و کوشنر، مشاوران ترامپ، با عراقچی دیدار کردند. ایران در اغلب مذاکرات قبلی اصرار داشت که فقط از طریق میانجی با آمریکا صحبت کند. اما به گفته این دو منبع، در مذاکرات روز جمعه مقامات دو طرف مستقیماً با هم صحبت کردند.
«هیچ بیانیه رسمی از سوی ایالات متحده در مورد چگونگی مذاکرات منتشر نشده است. یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت که انتظار میرود دور دوم مذاکرات در روزهای آینده برگزار شود».
واکنش رسانه حکومتی؛ تقلیل دیدار به احوالپرسی
در واکنش به این گزارش، رسانههای حکومتی تلاش کردند دیدار مستقیم را کماهمیت جلوه دهند.
از سوی دیگر، خبرگزاری حکومتی ایسنا نوشت: «عراقچی و ویتکاف و کوشنر در جریان گفتگوهای هستهای غیرمستقیم در مسقط، یک احوالپرسی معمول دیپلماتیک داشتند که در دورههای پیشین نیز انجام میشد. این احوالپرسی دیپلماتیک بدون حضور برد کوپر فرمانده سنتکام انجام شده است».