از هشدار آژانس بینالمللی انرژی اتمی و مواضع قاطع اروپا تا تشدید قیام مردمی و بحران در حاکمیت
در ادامه قیام سراسری مردم ایران و تشدید فشارهای بینالمللی بر رژیم، مقامات آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اتحادیه اروپا و سازمان ملل متحد نسبت به وضعیت هستهای و نقض گسترده حقوق بشر در ایران هشدار دادند؛ همزمان، تظاهرات ایرانیان در داخل و خارج کشور و واکنشهای هراسان حاکمیت وارد مرحله تازهای شده است.
اخبار ایران وجهان در یک نگاه
۱- رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در حاشیه اجلاس داووس هشدار داد: «بنبست کنونی با رژیم ایران بر سر بازرسیهای هستهای نمیتواند برای همیشه ادامه یابد». وی تهدید کرد در صورت خودداری این رژیم از همکاری و ارائه ندادن اطلاعات درباره مواد هستهای در سایتهای بمبارانشده، تهران به «عدم پایبندی» به معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای متهم خواهد شد. مدیرکل آژانس افزود: آژانس قادر به بازرسی سه سایت کلیدی نطنز، فردو و اصفهان که در ماه ژوئن بمباران شدند، نبوده و رژیم ایران گزارشی درباره بیش از ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده با غلظت ۶۰ درصد ارائه نکرده است.
۲- رئیس کمیسیون اروپا، اورسولا فوندرلاین، بار دیگر اعلام کرد: «اروپا با زنان و مردان شجاع ایرانی که جان خود را برای مطالبه آزادی به خطر میاندازند، بهطور کامل ابراز همبستگی میکند». وی یادآور شد اتحادیه اروپا پیشتر تحریمهای گستردهای را علیه رژیم ایران به دلیل نقض حقوق بشر، گسترش سلاحهای هستهای و حمایت از جنگ در اوکراین اعمال کرده و افزود: «امروز پیشنهاد ممنوعیت صادرات فناوریهای مهم پهپاد و موشک را ارائه میدهیم». رئیس کمیسیون اروپا تأکید کرد: «من به همراه کایا کالاس در حال آمادهسازی تحریمهای جدید در پاسخ به سرکوب مستمر و وحشیانه معترضان توسط رژیم ایران هستیم».
۳- مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، کایا کالاس، در جلسه رسمی پارلمان اروپا اعلام کرد: «ایران درگیر بزرگترین تظاهرات سالهای اخیر بوده است. زنان و مردان ایرانی شجاعت فوقالعادهای نشان دادهاند و برای آزادی، کرامت و زندگی بهتر مبارزه میکنند». وی افزود: «در سیزدهم ژانویه، سرویس دیپلماتیک من سفیر رژیم ایران را احضار کرد. این رژیم باید فوراً همه افرادی را که ناعادلانه بازداشت شدهاند آزاد کند، دسترسی به اینترنت را بازگرداند و خشونت را متوقف کند». کالاس تأکید کرد: «ایرانیان شجاعی که به خیابانها آمدهاند، چیز غیرممکنی مطالبه نمیکنند؛ آنها حقوق اساسی، کرامت و تغییر را میخواهند و ما محکم کنار آنها ایستادهایم».
۴- شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد اعلام کرد برای رسیدگی به وضعیت رو به وخامت حقوق بشر در ایران، روز جمعه سوم بهمن ۱۴۰۴ جلسه ویژهای برگزار میکند.
۵- وزارت امور خارجه ایسلند اعلام کرد درخواست مشترک آلمان، انگلستان، ایسلند، مقدونیه شمالی و جمهوری مولداوی برای برگزاری جلسه ویژه شورای حقوق بشر، توسط ۲۲ کشور عضو شورا حمایت شده و افزون بر آن، ۳۰ کشور ناظر نیز از این درخواست پشتیبانی کردهاند. ایسلند تأکید کرد شورای حقوق بشر باید «پیامی قوی» ارسال کند تا رژیم ایران به نقض شدید حقوق بشر پایان دهد و عاملان این جنایات مورد حسابرسی قرار گیرند. وزیر امور خارجه ایسلند گفت: «من عمیقاً نگران وضعیت وخیم ایران هستم و قتل معترضان توسط مقامات را بهشدت محکوم میکنم. جلسه ویژه شورای حقوق بشر پیام روشنی به مقامات ایران میفرستد که جامعه بینالمللی خشونت وحشیانه علیه شهروندان عادی را صراحتاً رد میکند و این خشونت باید فوراً پایان یابد».
۶- هموطنان و یاران شورشگر در پایتختها و شهرهای مختلف جهان در حمایت از قیام مردم ایران تظاهرات کردند و با شعار «مرگ بر ستمگر، چه شاه باشه چه رهبر» بر خواست مردم ایران برای برقراری جمهوری دموکراتیک تأکید کردند.
۷- شبکه خبری سیبیاس در گزارشی از قیام مردم ایران نوشت: «این اعتراضات ابتدا به دلیل سقوط آزاد اقتصادی و تورم شدید جرقه زد، اما بهسرعت به جوش آمد». این شبکه افزود تظاهرات دستکم به ۱۸۵ شهر در سراسر کشور کشیده شد و قطع اینترنت ارتباطات را مختل کرده و شناخت دامنه اعتراضات را دشوار ساخته است. سیبیاس گزارش داد نیروهای بسیج، سپاه پاسداران و ارتش با استفاده از گلولههای جنگی معترضان را سرکوب کردند؛ ابتدا از تفنگهای ساچمهای که باعث نابینایی میشد استفاده شد، اما سپس گلولههای جنگی با قصد کشتن به قلب و سر معترضان شلیک شد.
۸- دیدبان جهانی اینترنت نتبلاکس اعلام کرد با قطعی اینترنت ایران که اکنون از ۲۸۰ ساعت گذشته است، این کشور با جمعیت بیش از ۹۰ میلیون نفر یک روز دیگر نیز قطع اینترنت را تجربه خواهد کرد و مردم قادر به ارتباط با عزیزان خود نیستند.
۹- کمیسیون امنیت مجلس ارتجاع روز ۳۰ دی با صدور بیانیهای اعلام کرد «هرگونه تعرض به خامنهای به معنای اعلام جنگ است» و هشدار داد باید «منتظر صدور حکم جهاد در تمام نقاط جهان» باشند. در همین حال، روزنامه حکومتی اطلاعات با وحشت از قیام مردم ایران نوشت: «دغدغه نان شب داشتن ادا نیست و اعتراض به فقر و تورم افسارگسیخته اغتشاش نیست. تا کی قرار است صدای اعتراض مردم شنیده نشود؟ نمیشود هر معترضی برچسب معاند بخورد». این روزنامه افزود: «باید برای پرسشهای مردم جواب واقعی داشته باشید و خواستههای برحق آنها را بشنوید؛ فرصتها همیشگی نیست».
۱۰- رسانه حکومتی تلگرام «چند ثانیه» با نگرانی نوشت: «با فروکش کردن التهابات نباید اجازه دهیم اصل مطالبه معترضان بازار به حاشیه برود، چون میتواند در آینده به شکل بحرانی دیگر تکرار شود». این رسانه افزود: «هزینه این ناراضیتراشی را نه مسببان سهوی و عمدی، بلکه جامعهای میپردازد که قرار بود امنیت و معیشت آن با مدیریت عاقلانه و منطقی تضمین شود».