خالق سرود کریسمس
چارلز دیکنز یکی از برجستهترین و تأثیرگذارترین نویسندگان ادبیات انگلیسی در قرن نوزدهم است که نقش مهمی در شکلگیری رمان اجتماعی ایفا کرد. او در سال ۱۸۱۲ در انگلستان متولد شد و از همان سالهای نخست فعالیت حرفهای خود، نگاهی تیزبینانه و انتقادی به جامعهٔ صنعتی و نابرابریهای اجتماعی داشت. دیکنز نویسندهای پرکار بود که توانست با نثر روان، شخصیتپردازی قوی و طنزی تلخ، طیف گستردهای از خوانندگان را جذب کند.
دیکنز کار ادبی خود را با روزنامهنگاری و نوشتن گزارشهای شهری آغاز کرد. نخستین موفقیت بزرگ او با انتشار مجموعه داستانهای دنبالهدار «یادداشتهای پیکویک» به دست آمد. این اثر نهتنها محبوبیت فراوانی کسب کرد، بلکه سبک خاص دیکنز در روایت، خلق شخصیتهای بهیادماندنی و توجه به زندگی طبقات مختلف جامعه را تثبیت نمود. پس از آن، او به نوشتن رمانهایی پرداخت که بسیاری از آنها ابتدا به صورت پاورقی در مجلات منتشر میشدند.
از جمله آثار شاخص دیکنز میتوان به «الیور توئیست» اشاره کرد؛ رمانی که با نگاهی انتقادی به فقر، کار کودکان و نهادهای اجتماعی زمان خود میپردازد. «نیکلاس نیکلبی»، «دیوید کاپرفیلد» و «آرزوهای بزرگ» نیز از دیگر رمانهای مهم او هستند که هر یک تصویری روشن از جامعهٔ ویکتوریایی و چالشهای اخلاقی و انسانی آن ارائه میدهند. دیکنز در این آثار، همدلی عمیقی با طبقات فرودست نشان میدهد و همزمان ضعفها و ریاکاریهای طبقات بالاتر را به نقد میکشد.
یکی از مشهورترین و ماندگارترین آثار دیکنز، «سرود کریسمس» است که در سال ۱۸۴۳ منتشر شد. این داستان کوتاه، روایت دگرگونی اخلاقی مردی خسیس به نام اسکروج است که در آستانهٔ کریسمس با گذشته، حال و آیندهٔ خود روبهرو میشود. «سرود کریسمس» نهتنها اثری ادبی، بلکه متنی تأثیرگذار بر فرهنگ عمومی شد و نقش مهمی در شکلگیری تصویر مدرن از جشن کریسمس، مفاهیمی چون بخشش، همدلی و مسئولیت اجتماعی ایفا کرد.
دیکنز علاوه بر رماننویسی، به اجرای عمومی آثارش نیز علاقه داشت و با خوانش زندهٔ داستانها در شهرهای مختلف، ارتباط مستقیمی با مخاطبان برقرار میکرد. زبان زنده، دیالوگهای قوی و شخصیتهای اغراقشده اما باورپذیر، از ویژگیهای برجستهٔ سبک اوست. آثار دیکنز همچنان خوانده میشوند، اقتباسهای سینمایی و نمایشی متعددی دارند و تأثیر او بر ادبیات داستانی و رمان اجتماعی تا امروز باقی مانده است. او نویسندهای است که ادبیات را به ابزاری برای آگاهی اجتماعی و تغییر نگرش عمومی تبدیل کرد.