گفتگو با مهندس مجید حاج علیرضایی
ما شاهد موجی از گرانیها در اقلام و کالاهای اساسی هستیم. میخواهیم ببینیم که این موج گرانیها چه تأثیری بر صنایع و تولید گذاشته است؟
با این موج گرانی که الآن شاهد هستیم که هم بنزین گران شده و هم قیمت دلار بالارفته سؤال این است که چه تأثیراتی را در تولید و صنعت شاهد هستیم؟
ببینید این یک چرخه و سیکلی هست که فقط به یک گرانی ساده ختم نمیشود این روند تأثیر بلافصلش رو روی تمامی پهنهها میگذارد و خیلی جاها هم این سیکل باعث پایین کشیدن همه پهنهها میشه. نفس همین گران شدن روی ۴ عامل که بهشدت برای صنایع حیاتی هستند تأثیر منفی میگذارد:
تأمین مالی و سرمایه در گردش: بهدلیل تورم بالا، واحدهای صنعتی بهشدت نیازمند تأمین نقدینگی و سرمایه در گردش هستند تا بتوانند مواد اولیه را با قیمتهای نوسانی خریداری کنند، اما دسترسی به تسهیلات کافی و ارزان سخت است.
نوسانات نرخ ارز و قیمتها: بیثباتی نرخ ارز و نوسان دائمی قیمتها برنامهریزی بلندمدت و تعیین قیمت تمامشده محصول را برای تولیدکنندگان ناممکن میسازد.
بحران انرژی (برق و گاز): قطع مکرر برق و محدودیتهای گازرسانی به صنایع، بهویژه در فصول اوج مصرف (تابستان و زمستان)، باعث کاهش ظرفیت تولید، ضرر و زیان، و اختلال در برنامههای کاری میشود.
فقدان استراتژی توسعه صنعتی: نبود یک نقشه راه و استراتژی مشخص برای توسعه صنعتی و معدنی کشور باعث سردرگمی و عدم جهتگیری صحیح در این بخش شده است.
کمبود نیروی انسانی متخصص: مهاجرت نیروی متخصص و عدم تطابق آموزشهای دانشگاهی با نیازهای واقعی صنعت، خود چالشی مهم برای صنایع فعال محسوب میشود
همه این چالشها در نهایت به تعدیل نیروی کار و کاهش امنیت شغلی کارگران منجر میشود، چرا که واحدهای تولیدی برای سرپا ماندن بهدنبال کاهش هزینهها هستند.
اخراج و تعدیل نیرو: مشکلات مالی و کاهش تولید در واحدها منجر به اخراج و تعدیل نیروی کار و در نتیجه نبود امنیت شغلی میشود
دستمزد پایین: حتی کارگرانی که شغل خود را حفظ میکنند، با مشکل دستمزدهای بسیار پایینتر از خط فقر و سبد معیشت روبهرو هستند که قدرت خرید ناچیز مردم و رکود بازار را تشدید میکند
قراردادهای موقت: گسترش استفاده از قراردادهای موقت به جای قراردادهای دائمی، ناامنی شغلی را بیشتر کرده و کارفرما را بهسادگی قادر به اخراج کارگران میسازد.
نکته مهم دیگر تأخیر در پرداخت دستمزد است. برخی از کارگران با مشکل عدم پرداخت به موقع دستمزدها برای ماهها مواجه هستند
در مجموع، میتوان گفت یک دور باطل وجود دارد: مشکلات کلان اقتصادی (تحریم، نوسان ارز، تورم) به تضعیف صنایع منجر میشود، تضعیف صنایع باعث رکود تولید، اخراج کارگران و کاهش قدرت خرید مردم میشود، و این کاهش قدرت خرید دوباره رکود بازار را عمیقتر میکند.