تورم در ایران سالهاست به یکی از بزرگترین معضلات اقتصادی تبدیل شده است؛ به ویژه وقتی پای کالاهای اساسی مانند مواد غذایی و دارو به میان میآید، فشار بر خانوارها دوچندان میشود. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، در بهمن ۱۴۰۲ تورم گروه «خوراکیها و آشامیدنیها» حدود ۴۵.۱٪ بوده است.
در همین بازه زمانی، برخی زیرگروههای خوراکی رشد قیمتی بسیار بالا داشتهاند: گروه «گوشت قرمز و ماکیان» با تورم ۹۳٪ یکی از پررشدترینها بوده، و قیمت میوه و خشکبار هم حدود ۵۱٪ افزایش یافته است.
از سوی دیگر، آمار تورم مواد غذایی نشان میدهد که در سپتامبر ۲۰۲۵ تورم سالانه غذایی به حدود ۵۷.۹٪ رسیده بود.
همچنین، طبق گزارشی از مرکز آمار، در دیماه ۱۴۰۳، ۷۴٪ از اقلام خوراکی پرمصرف افزایش قیمت ماهانه «دو درصد یا بیشتر» را تجربه کردهاند؛ در همین ماه، قیمت سیبزمینی نسبت به دیماه سال قبل ۱۰۳٪ و جمعاً در ده ماهه اول سال افزایش قیمتی بیش از ۹۴٪ داشته است.
این سطح تورم غذایی، فشار بسیار زیادی به معیشت مردم وارد میکند؛ چرا که سهم هزینههای خوراکی در سبد خانوار بهویژه برای دهکهای پایین بیشتر است و افزایش قیمت اقلام اساسی مانند گوشت، غلات و سبزیجات زندگی روزمره را به شدّت تحت تأثیر قرار میدهد.
اما بخش دارویی نیز وضعیت بحرانی دارد. بر اساس گزارشها، افزایش قیمت برخی داروها در سالهای اخیر بسیار شدید بوده است: برخی گزارشها از افزایش ۱۰۰ تا ۵۰۰ درصدی قیمت داروها خبر میدهند. برای نمونه، داروهای وارداتی تا ۵۰۰٪ گران شدهاند و داروهای تولید داخل نیز افزایش قیمتی بین ۳۰ تا ۱۰۰٪ داشتهاند.
در برخی خبرها آمده است که قیمت دارو در هفتههای اخیر تا ۴۰۰٪ افزایش یافته است. همچنین، طبق گزارش سازمان تأمین اجتماعی، بیش از ۴۰۰ قلم دارو تحت پوشش این سازمان با افزایش قیمتی از «۱۰-۲۰٪ تا چند برابر» مواجه شدهاند.
در مورد داروهای تزریقی و بیمارستانی هم شرایط بسیار دشوار شده است. مدیران بیمه و داروسازی اعلام کردهاند که افزایش هزینه آنها بهگونهای است که فشار زیادی بر بودجه بیمهها وارد شده و بیماران باید سهم بیشتری از جیب بپردازند.
رئیس انجمن اقتصاد سلامت ایران نیز هشدار داده است که این وضعیت حتی از دوران جنگ هم سختتر است و اگر روند افزایش قیمت دارو ادامه یابد، سلامت عمومی جامعه به خطر خواهد افتاد.
نتیجه این آمارها این است که تورم در ایران به معنای واقعی کلمه «بیداد» میکند: نهفقط در بازار خوراکیها، که در حوزه سلامت نیز فشار بزرگی به مردم وارد شده است. وقتی قیمت غذا و دارو به این سرعت بالا میرود، بسیاری از خانوادهها مجبور میشوند انتخابهای سختی بکنند و حتی ممکن است برخی اقلام ضروری را حذف کنند یا به داروهای ارزانتر و شاید کمکیفیتتر رویآورند.
مقابله با این بحران نیازمند سیاستگذاری جدی، حمایت دولتی، شفافیت در قیمتگذاری و بازنگری سیستم یارانهای است. تا زمانی که این چالشها به شکل ریشهای حل نشود، تورم نه تنها معیشت را تحت فشار قرار میدهد، بلکه سلامت جسمی و روانی جامعه را نیز تهدید میکند.