گفتگو با مهندس منصور رخشانی
این روزها علاوه بر بحرانهایی مانند قطعیهای طولانی و مستمر آب و برق در بسیاری از شهرها بحران دیگری گریبانگیر مردم شده است. بحران آلودگی هوا است
بحرانهای مختلف در ایران و به خصوص بحرانهای زیست محیطی حلقات مختلفی از یک زنجیر به هم پیوسته هستند. مانند همین ریزگردها که ربط مستقیم داره به خشکاندن تالابها و دریاچهها وایجاد بیابانزایی ناشی از استفاده بی رویه از ظرفیتها و منابع آب کشور. باز این بحران ربط مستقیم داره به عوامل ساختاری و ناکارآمدی و بی کفایتی مدیریت فنی و علمی و اداری کشور، همچنین عوامل مقطعی و فرعی مانند خشکسالی که در ایران سابقه قدیمی و راه حلهای خاص خودش را دارد ویا سهم اندک تغییرات اقلیمی. درمان این مشکلات زیست محیطی کشور هم باز ربط مستقیم داشته و داره به اراده سیاسی و راه برد حکومت برای حل این مشکلات یعنی خلاصه عامل سیاسی و اینکه چه میزان پرداختن به حل این بحرانها سیاست دولت را در گذشته تشکیل میداده و یا درحال حاضرتشکیل میدهد.
اما اگر بخواهم به سوال شما پاسخ بدهم باید بگویم که علت گرد وغبار و آلودگی هوا در کشور مابه عوامل مختلفی دارد:
ببینید خشک شدن یا به قول یکی از کارشناسان محیط زیست خود حکومت که گفت خشکاندن ونه خشک شدن دریاچه ارومیه! باید بگم که در ایران، ما با خشکاندن منابع ذخیره آبی مانند تالابها و دریاچههای بزرگ و مهمی طی این سالیان مواجه بودیم. از طرفی با مکش بی رویه ۸۰ درصد آبهای زیر زمینی و یا مثلا سدسازیهای بیرویه، و سوءمدیریت در استفاده از منابع آبی و عواملی که فوقا اشاره کردم، نتیجهاش کاهش جریان رودخانهها، کم شدن آب سدها گاه تا ۸۰درصد ظرفیت معمول آب سدهای کشور شده و خب این وضعیت بطور طبیعی و قانونمند باعث نابودی پوشش گیاهی دشتها، خشکی زمین و بیابان زایی و آزاد شدن ریز گردها را به دنبال داشته چرا؟ چون روشنه که خشک شدن کف تالابها و دریاچهها باعث شده است که خاک و رسوبات غنی از نمک و آلایندهها با وزش باد هوا را دراین ابعاد طاقت فرسا آلوده کنند و اینطوری امروز به یک بحران ویک فاجعه کشنده و مخرب برای زندگی مردم ایران تبدیل شده و حتی به کشورهای همسایه سرایت کند. در حالیکه آب پاک و هوای پاک از پایهایی ترین حقوق هر انسانی برای زندگی است.
عامل بعدی آلودگی هوا در سطح کشور به خصوص در تهران واستانهای مجاورسوزاندن سوختهای آلاینده (مازوت) در نیروگاهها و صنایع، با سهم حدود ۸۲٪ در نیروگاهها.
همچنین خودروهای غیر استاندارد ساخت داخل کشور، خودروهای فرسوده آنهم با مصرف بنزین نامرغوب (یورو۲) که آلایندگی کشنده چندین برابر استاندارد جهانی هوا را به دنبال داشته است.